„Z historią w tle” – rajd rowerowy
Przy pięknej aurze w piątek 10 października odbył się rajd rowerowy na trasie Pionki – Brzustów. Organizatorem rajdu był Kozienicki Park Krajobrazowy przy współpracy z CAL w Pionkach oraz Nadleśnictwem Zwoleń. Okazją do jego organizacji była przypadająca w październiku 100 rocznica bitwy pod Laskami i Anielinem.
Uczestnicy rajdu wyruszyli o godz. 10.00 spod siedziby Kozienickiego Parku Krajobrazowego. Po drodze mieli do odwiedzenia cmentarz wojenny z lat 1914-15 w Leśnictwie Dąbrowa oraz Mauzoleum Legionistów w Żytkowicach. Zakończenie rajdu połączone było z uroczystym poświęceniem odrestaurowanego Krzyża Legionistów na cmentarzu wojennym w Brzustowie. Po uroczystości każdy uczestnik mógł posilić się ciepłą grochówką i wyruszyć w drogę powrotną do Pionek.
W uroczystości poświęcenia krzyża oprócz uczestników rajdu udział wzięli leśnicy z Nadleśnictwa Zwoleń, przedstawiciele gminy Garbatka Letnisko, mieszkańcy Brzustowa i okolic.
Zbiorowa mogiła w Brzustowie jest to miejsce pierwotnego pochowania poległych żołnierzy z I pułku Legionów oraz żołnierzy austro-wegierskich i rosyjskich w bitwie pod Laskami Anielinem w dniach 22 – 26.X.19914 r. Znajduje się na krawędzi piaszczystej wydmy którędy biegła linia okopów. Z inicjatywy Towarzystwa Pamięci Józefa Piłsudskiego koło w Pionkach postanowiono to miejsce pochówku odnowić. Udział w realizacji zadania wzięli mieszkańcy Brzustowa, Dyrekcja Zakładów Silikatowych w Żytkowicach, Nadleśnictwo Kozienice, Nadleśnictwo Zwoleń, Urząd Gminy Garbatka-Letnisko, Urząd Miasta Pionki, Zakład Karny w Żytkowicach. W ramach prac przetransportowano i ustawiono 4 głazy granitowe, postawiono 8 metrowy dębowy krzyż na którym umieszczono pamiątkową tablicę, postawiono maszty na flagi, ułożono płyty chodnikowe i wykonano nowe ogrodzenie.
Z kart historii
Na początku I wojny światowej Rosjanie przygotowując się do obrony na linii Wisły rozbudowywali obronę na przedpolach Twierdzy Dęblin ( Iwangorodzkiej)
Bitwa zaczęła się w nocy z 21na 22 października 1914 r., kiedy 3 kompania 3 batalionu kpt. Edwarda Rydza-Śmigłego, wysłana na zwiad w okolice Twierdzy Iwangorodzkiej przeprowadziła rozpoznanie pod Garbatką przemieszczenia znacznych sił rosyjskich.
22 października dowództwo austriackiego korpusu wydało I Pułkowi Legionów rozkaz opanowania przepraw na rzece Zagożdżonce i obsadzenia wzgórz na jej wschodnim brzegu. Pułk miał stworzyć warunki do forsowania przez 46 Dywizję austriacką gen. Brandera rzeczki bronionej przez Rosjan. Zadanie to miały wykonać dwa bataliony: 5 pod dowództwem kpt. M. Karaszewicza-Tokarzewskiego, oraz 6 batalion. Rankiem bataliony zajęły wzgórza pod Trupieniem i Kamykiem. za nimi podążyła pozostała część 1 PP Legionów. Ok. 9.30 podciągnęły siły 46 Dywizji Obrony Terytorialnej, które natarły na Laski w kierunku Bogucina i Krasnej Dąbrowy. Po tym 1 PP Legionów otrzymał zadanie przesuwania się za austriackim 13 PP, na prawym skrzydle. opóźnienie działań austriackiej 5 Dywizji Piechoty spowodowało skierowanie w lukę na prawym skrzydle batalionu Rydza-Śmigłego. Po południu w lasach pod Anielinem stoczona została bitwa z trzema batalionami rosyjskiego 10 Pułku Strzelców. 23 października pod ogniem rosyjskiej ciężkiej artylerii do walki wszedł 1 batalion kpt. Michała Żymierskiego, który zdobył rosyjskie okopy na północnym wschodzie wsi Laski. batalion w ataku poniósł ciężkie straty. Zginął dowódca batalionu i kilku oficerów. W nocy 23/24 października do ataku idą kolejne bataliony, jednak inicjatywę przejmują Rosjanie. Załamuje się natarcie austriackie. Oddziały austriackie wycofują się, a Rosjanie palą okoliczne wsie. Bataliony polskie nie opuszczają zdobytych pozycji. Dopiero w nocy 26/27 października Polacy, chcąc uniknąć oskrzydlenia, wycofują się z niedopalonej wsi Laski.
Walki pod Laskami i Anielinem zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic brzmiącym „LASKI ANIELIN 21-24 X 1914”.
przed wyruszeniem w trasę humory dopisywały
Brzustów, zgromadzeni uczestnicy uroczystości poświęcenia krzyża
po uroczystości czas na odpoczynek i posiłek
