18 kwietnia – Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków
Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków to święto obchodzone 18 kwietnia w większości krajów świata. Ustanowiony został przez Międzynarodową Radę Ochrony Zabytków (ICOMOS) i wpisany przez UNESCO do rejestru ważnych imprez kulturowych o znaczeniu globalnym. Pierwsze obchody tego święta zostały zorganizowane w roku 1983. Głównym celem Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków jest przybliżenie ludziom wagi problematyki dziedzictwa kulturowego.
W Polsce celem obchodów jest prezentowanie zabytków o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa światowego i bogatej spuścizny kulturowej kraju. Na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny mamy wiele zabytków, które odznaczają się wyjątkowymi walorami architektonicznymi, historycznymi, a także kulturowymi.
Z okazji Dnia Ochrony Zabytków Zespół Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego przygotował interaktywną mapę przedstawiającą położenie większości zabytków na terenie parku i otuliny, m.in: parki podworskie, cmentarze przykościelne, młyny, kościoły, krzyże przydrożne i kapliczki.
Młyny, które działały jeszcze na początku wieku XX, w większości już nie istnieją, o ich lokalizacji świadczą jedynie pozostałości fundamentów. Ruinę fundamentów młyna można odszukać w: Lasotkach, Janoszycach i Sikorzu (nad Skrwą). Z kolei w miejscowości Radotki znajduje się odnowiony młyn, który pełni dziś funkcję elektrowni wodnej.
Dawny młyn wodny, dziś elektrownia wodna w Radotkach – „Osada Młynarza”
Interesującym obiektem jest zespół podworski w Karwosiekach Cholewicach. W jego skład wchodzi dwór (do niedawna użytkowany przez szkołę, obecnie funkcjonuje jako budynek mieszkalny – własność prywatna), założenie parkowe i pobliski folwark. Dodatkowym atutem tego miejsca jest niewątpliwie malownicze położenie na wysoczyźnie i rozlegające się z jego terenu dalekie otwarcia widokowe. Niestety, obiekt ten jest w złym stanie technicznym.
.JPG)
Zespół podworski w Karwosiekach Cholewicach
Przeważająca większość cennych obiektów budowlanych znajduje się w granicach otuliny Parku. Szczególnie interesujące są zespoły kościelne. Z materiałów źródłowych wynika, że wszystkie pięć parafii (Bądkowo Kościelne, Stara Biała, Brwilno Górne, Siecień i Sikórz) erygowano pomiędzy XII a XIV wiekiem. Cennym obiektem jest istniejący do dzisiaj drewniany kościół pod wezwaniem św. Andrzeja w Brwilnie Górnym z 1740 roku oraz wchodząca w zespół zabudowań kościelnych dzwonnica. Wewnątrz kościoła znajdują się zasługujące na uwagę: ołtarz główny Matki Bożej z początku wieku XVII (przeniesiony z kościoła Sióstr Norbertanek z Płocka po kasacie zgromadzenia w 1819 r.), ludowe rzeźby Chrystusa ukrzyżowanego z XVIII wieku oraz w ołtarzu głównym, rzeźba Matki Bożej z końca XV w.
Zabytkowy, drewniany Kościół w Brwilnie
Zabytkowy nagrobek Poznańskich przy kościele w Brwilnie
Świadkami przemian społecznych są zespoły dworsko-folwarczne w Brudzeniu Dużym, Srebrnej i Sikorzu, wpisane do rejestru zabytków. Znaczna część założeń parkowo-dworskich zlokalizowanych w obrębie Parku pochodzi z przełomu XVIII i XIX w. Parki mają głównie charakter krajobrazowy niekiedy z elementami regularnymi. Elementy te można zwłaszcza zauważyć w założeniach w Sikorzu i Siecieniu (układ części dróg parkowych oraz elementów roślinnych – szpalerów i alei). Największą powierzchnię zajmuje założenie w Srebrnej, którego zasadnicza część stanowi park leśny. W granicach Parku znajduje się czynny cmentarz parafialny w Sikorzu wraz z zabytkową kaplicą cmentarną na jego terenie.
Kościół w Sikorzu
Zabytkowy cmentarz w Sikorzu
Zabytkowy pałac w Sikorzu-dzisiaj mieszkania komunalne
Zespół pałacowy w Brudzeniu Dużym
W ewidencji zabytków znajduje się dom („chata rybaka”) w Murzynowie usytuowane przy drodze nad brzegiem Wisły, mieszczący dziś Muzeum im. St. Murzynowskiego.
Muzeum im. Stanisława Murzynowskiego w Murzynowie
