05-400 Otwock, ul.Sułkowskiego 11 tel./faks 22 779 26 94 e-mail: sekretariat@parkiotwock.pl

09-411 Biała, Siecień 134 tel. 24 231 12 73 e-mail: ludwikryncarz@wp.pl

05-500 Piaseczno, ul. Główna 48, Żabieniec tel./ fax. 22 754 51 00 e-mail: chojnowskipark@parkiotwock.pl

26-670 Pionki, ul. Radomska 7 tel./fax.(48) 612 34 41 e-mail: kozienickipark@parkiotwock.pl

05-400 Otwock, ul.Sułkowskiego 11 tel./faks 22 779 26 94 e-mail: sekretariat@parkiotwock.pl

07-130 Łochów, Kaliska 93 tel./fax.(25) 644 13 71 e-mail: npk@parkiotwock.pl

DSC07783
IMG_20170714_131236-EFFECTS
DSC01103aa
Otwarte krajobrazy Bagno Całowanie
20200811_120135
20200811_121154
KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
IMG_9173
Image901
SONY DSC
zając BPK
zimorodek2
DSC_0521
DSC_2520
Otwarte krajobrazy Bagno Całowanie
SONY DSC
IMG_20160715_120942
DSC04969
IMG_20160715_120942
motyl
Makolągwa (samiec)
Mewa srebrzysta - Larus argentatus
Dzięcioł duży (młody osobnik)
Pliszka żółta (samiec)
Tracz nurogęś - Mergus merganser - samica z młodymi
Pliszka siwa (samiec)
previous arrow
next arrow
Kategorie
Zwierzęta MPK

Czynna ochrona nietoperzy na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Cz. Łaszka

W 2018 roku na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego zrealizowano projekt dotyczący ochrony nietoperzy. Zadanie zostało zrealizowane dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Badania nad stanem nietoperzy w MPK realizowane są od lat 2003/2004, kiedy rozwieszono na terenach leśnych pierwsze budki. Są one miejscem schronienia nietoperzy w czasie dnia w okresie od wiosny do jesieni. Zimą niektóre gatunki hibernują np. w piwnicach, studniach, na strychach, w podziemnych schronach, dziuplach lub odlatują do cieplejszych rejonów Europy.

Obecnie na terenie Parku zlokalizowanych jest siedem powierzchni badawczych z rozwieszonymi budkami, które są systematycznie kontrolowane pod względem gatunku oraz liczebności ich zasiedlenia.

W ramach projektu dzięki dofinansowaniu z WFOŚiGW w Warszawie udało się:

·         Zakupić i wymienić najstarsze budki dla nietoperzy typu Stratmann (modyfikowane z papą), rozwieszone w latach 2003/2004;

·         Prowadzić kontrolę zasiedlania budek przez nietoperze (od kwietnia do listopada);

·         Prowadzić nocne odłowy nietoperzy w specjalistyczne sieci chiropterologiczne;

·         Prowadzić kontrolę zimowych miejsc hibernacji nietoperzy na terenie MPK i otuliny;

·         Wykonać prace naprawcze i adaptacyjne piwnicy na terenie Ośrodka edukacyjnego „Baza Torfy”

Wynikiem prac jest m.in. zasiedlenie budek na powierzchni badawczej „Torfy” w czerwcu 2018 roku, które wynosiło pawie 40 % .

Budki w MPK z reguły zasiedlane są przez cztery gatunki, natomiast podczas odłowów schwytano w sieci 5 gatunków nietoperzy.

Dużym sukcesem jest stwierdzenie przez dr hab. Grzegorza Lesińskiego na terenie Parku w 2018 roku  kolejnego gatunku – borowiaczka. Został on odłowiony w sieci w jednym z kompleksów leśnych Parku. Do tej pory badania chiropterofauny w MPK przy współpracy z dr hab. Grzegorzem Lesińskim ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (specjalistą zajmującym się nietoperzami) potwierdziły obecność 12 z 26 gatunków występujących w Polsce. Są to:

·         Nocek duży Myotis myotis;

·         Nocek Natterera Myotis nattereri;

·         Nocek Brandta Myotis brandtii;

·         Nocek wąsatek Myotis mystacinus;

·         Nocek rudy Myotis daubentonii;

·         Mroczek późny Eptesicus serotinus;

·         Karlik większy Pipistrellus nathusii;

·         Borowiec wielki Nyctalus noctula;

·         Borowiaczek (Borowiec leśny) Nyctalus leisleri;

·         Gacek brunatny Plecotus auritus;

·         Gacek szary Plecotus austriacus;

·         Mopek Barbastella barbastellus.

Należy pamiętać, że wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce objęte są ochroną ścisłą. Będziemy również wdzięczni za wszelkie informacje dotyczące miejsc bytowania lub hibernacji nietoperzy na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.

„Czynna ochrona nietoperzy na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Cz. Łaszka” dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie w formie dotacji w kwocie 20 000,00 zł.”

logo_fundusz.gif

Kategorie
Bez kategorii

Ośrodek Rehabilitacji Ptaków w Otwocku-podsumowanie 2017 roku

W 2017 r. na terenie Ośrodka Rehabilitacji Ptaków w Otwocku przebywało łącznie 87 osobników należących do 33 gatunków. W większości ptaki dostarczone zostały przez mieszkańców z terenu Parku, Straż Miejską w Otwocku i przez pracowników MZPK. W przypadku najciężej rannych osobników, przekazane one zostały do Ptasiego Azylu w Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym, z którym na stałe współpracujemy.

W bieżącym roku wypuszczono 52 osobniki, 17 przekazano do „Ptasiego Azylu” w Warszawie (w celu zapewnienia specjalistycznej opieki weterynaryjnej), 3 osobniki nadal przebywają w Ośrodku w Otwocku, 3 pisklętom zbudowano sztuczne gniazdo i umieszczono w miejscu poprzedniego gniazdowania. Jednak nie wszystkie ptaki udaje się uratować.

Apelujemy by nie zabierać ptaków z ich naturalnego środowiska bez uzasadnionej przyczyny.

Lp. Gatunek Liczba osobników
1. Myszołów Buteo buteo 3
2. Puszczyk Strix aluco 1
3. Gołąb domowy Columba livia domestica 1
4. Drozd śpiewak Turdus philomelos 1
5. Bażant Phasianus colchicus 1
6. Sierpówka Streptopelia decaocto 1
7. Kawka Corvus monedula 1
8. Dzięcioł duży Dendrocopos major 1
9. Krzyżówka Anas platyrhynchos 1
10. Drozd śpiewak Turdus philomelos 1
11. Krzyżówka Anas platyrhynchos 1
12. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
13. Kaczka piżmowa Cairina moschata 1
14. Wrona siwa Corvus cornix 1
15. Szpak Sturnus vulgaris 1
16. Sikora bogatka Parus major 1
17. Mazurek Passer montanus 1
18. Gawron Corvus frugilegus 1
19. Gawron Corvus frugilegus 1
20. Dzięcioł duży Dendrocopos major 1
21. Sójka Garrulus glandarius 1
22. Kawka Corvus monedula 1
23. Mewa srebrzysta Larus argentatus 3
24. Sroka Pica pica 1
25. Mewa śmieszka Larus ridibundus 1
26. Kwiczoł Turdus pilaris 1
27. Pustułka Falco tinnunculus 1
28. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
29. Sikora bogatka Parus major 1
30. Grzywacz Columba palumbus 1
31. Sroka Pica pica 1
32. Kawka Corvus monedula 1
33. Kawka Corvus monedula 1
34. Muchołówka szara Muscicapa striata 2
35. Sójka Garrulus glandarius 1
36. Sójka Garrulus glandarius 1
37. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
38. Bocian biały Ciconia ciconia 1
39. Sójka Garrulus glandarius 1
40. Grzywacz Columba palumbus 1
41. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
42. Kawka Corvus monedula 1
43. Pustułka Falco tinnunculus 1
44. Grzywacz Columba palumbus 1
45. Sójka Garrulus glandarius 1
46. Kwiczoł Turdus pilaris 1
47. Bocian biały Ciconia ciconia 1
48. Sikora bogatka Parus major 1
49. Jerzyk Apus apus 1
50. Wróbel Passer domesticus 1
51. Sierpówka Streptopelia decaocto 1
52. Rudzik Erithacus rubecula 1
53. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
54. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
55. Mazurek Passer montanus 1
56. Jastrząb Accipiter gentilis 1
57. Sójka Garrulus glandarius 1
58. Drozd śpiewak Turdus philomelos 1
59. Zięba Fringilla coelebs 1
60. Grzywacz Columba palumbus 1
61. Bocian biały Ciconia ciconia 1
62. Kawka Corvus monedula 1
63. Sroka Pica pica 1
64. Kopciuszek Phoenicurus ochruros 1
65. Sierpówka Streptopelia decaocto 1
66. Bocian biały Ciconia ciconia 1
67. Kopciuszek Phoenicurus ochruros 1
68. Grzywacz Columba palumbus 1
69. Wróbel Passer domesticus 1
70. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 4
73. Gawron Corvus frugilegus 1
74. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 2
75. Gołąb miejski Columba livia f. urbana 1
76. SierpówkaStreptopelia decaocto 1
77. Łabędź niemy Cygnus olor 1
78. Puszczyk Strix aluco 1
79. Sójka Garrulus glandarius 1
80. Krogulec Accipiter nisus 1
Kategorie
Bez kategorii

Podsumowanie działalności Ośrodka Rehabilitacji Ptaków w 2016 roku

Ośrodek Rehabilitacji Ptaków Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych funkcjonuje nieprzerwanie od 2003 roku. Zlokalizowany jest on przy siedzibie Mazowieckiego PK przy ul. Sułkowskiego 11 w Otwocku.

Corocznie trafiają do Nas ptaki, w większości pisklęta i podloty, wymagające podkarmienia i odchowania. Gdy osiągną samodzielność, przywracane są z powrotem naturze.

Gatunki ptaków będących pod opieką MZPK w 2016 roku prezentuje poniższa tabela.

 

Lp.

Gatunek

Liczba osobników

Wiek i płeć

Przyczyna pobytu

1.

Myszołów
Buteo buteo

3

Adult.

Osobniki na stałe przebywające w Ośrodku od 2010

2.

Puszczyk
Strix aluco

1

Adult.

Osobnik na stałe przebywający w Ośrodku od 2010

3.

Łabędz niemy

Cygnus olor

3

Juv

Uraz stawu biodrowego

Juv.

Uraz skrzydła

Juv.

Zatrucie ołowiem

4.

Gołąb miejski
Columba livia f. urbana

5

Juv.

Pisklę

Juv.

Pisklę

Juv.

Pisklę

Adult.

Osobnik osłabiony

Adult.

Osobnik osłabiony

5.

Sójka
Garrulus glandarius

5

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

6.

Sroka
Pica pica

2

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

7.

Kos
Turdus merula

2

Adult.

Zderzenie z przeszkodą

Juv.

Podlot

8.

Bocian biały
Ciconia ciconia

7

Adult.

Osobnik osłabiony

Adult.

Złamanie otwarte prawego skrzydła po prawdopodobnym zderzeniu z linią energetyczną

Adult.

Złamanie w stawie kolanowym

Juv.

Pisklę wyrzucone z gniazda,

Juv.

Uraz skrzydła

Juv.

Uraz lewego skrzydła (złamanie i nieprawidłowe zrośnięcie się kości w okresie pisklęcia w gnieździe)

Juv.

Rana cięta klatki piersiowej

9.

Pustułka
Falco tinnunculus

3

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

Juv.

Podlot

10.

Dzięcioł duży
Dendrocopos major

2

Adult.

Uraz skrzydła

Adult.

Uraz skrzydła

11.

Zimorodek
Alcedo atthis

1

Adult.

Uraz stawu barkowego

12.

Kszyk
Gallinago gallinago

1

Osobnik osłabiony – przyniesiony w okresie późnej jesieni

13.

Myszołów zwyczajny
Buteo buteo

1

Złamanie otwarte lewego skrzydła

14.

Jerzyk
Apus apus

1

Juv.

Osobnik młodociany

15.

Pleszka
Phoenicurus phoenicurus

1

Juv.

Osobnik młodociany

16.

Kawka zwyczajna
Corvus monedula

1

Juv.

Osobnik młodociany

17.

Sikora bogatka
Parus major

5

Juv.

3 Podloty

2 Pisklęta

18.

Rudzik
Erithacus rubecula

3

Juv.

Podloty, lotny, brak urazów

19.

Grzywacz
Columba palumbus

2

Adult.

Uraz skrzydła

Osobnik młodociany

20.

Sierpówka
Streptopelia decaocto

3

Adult.

Osobnik z urazami wewnętrznymi

Juv.

Osobnik młodociany

Juv.

Osobnik młodociany

21.

Drozd śpiewak
Turdus philomelos

2

Juv.

Podlot

Podlot

22.

Mewa srebrzysta

1

Juv.

Pisklę z urazem skrzydeł

 

Kategorie
Zwierzęta MPK

Reintrodukcja traszki grzebieniastej i kumaka nizinnego oraz monitoring i ochrona ich siedlisk w Mazowieckim Parku Krajobrazowym w 2016 roku

Podstawowym celem zadania było zwiększenie liczebności traszki grzebieniastej Triturus cristaus i kumaka nizinnego Bombina bombina na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Cz. Łaszka, gatunków chronionych z mocy prawa krajowego (Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt) oraz prawa europejskiego (wymienione w II i IV Załączniku Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory).

Jednym z działań realizowanych przez Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych jest czynna ochrona gatunków zwierząt. Przedsięwzięcie to zakłada wzmocnienie populacji traszki grzebieniastej i kumaka na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.

Co roku ze stawów i podmokłych łąk narażonych na wysychanie lub okresowy niedobór wody, na których stwierdzono występowanie tych płazów pobierano ich jaja w celu odchowania i wypuszczenia osobników do środowiska naturalnego. Pobór jaj i skrzeku przeprowadzono w kwietniu i maju 2016 roku. Jaja traszki grzebieniastej pobrano ze zbiorników wodnych a skrzek kumaków pobrano z terenu torfowiska „Bagno Całowanie”, obszaru Natura 2000 położonego w południowej części Parku. Poszukiwano ich wzdłuż linii brzegowej na roślinności wodnej, bowiem traszka grzebieniasta pojedynczo zawija złożone jaja w liście w specyficzny sposób,a kumak w luźnych pakietach przyczepionych do łodyg roślin. Zarodków nie odwija się z liści ale pobiera wraz z całą rośliną (w pierwszej kolejności pobiera się te rośliny rosnące przy samym brzegu, gdyż najbardziej narażone są na wahania stanu wody i zmienne warunki wilgotnościowe. Pobrane jaja umieszczono w wypełnionych wodą faunaboxach (woda amortyzuje wstrząsy i ochrania jaja przed nadmiernym wysuszeniem) osobnych dla każdego miejsca i oznakowanych następnie przewożono je do siedziby Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych i do laboratorium SGGW w Warszawie.

Osobniki po wylęgu karmiono pokarmem naturalnie występującym w środowiskum, a w celu zmniejszenia zagęszczenia i przypadków kanibalizmu rozdzielano do akwariów. Po osiągnięciu odpowiedniego wieku (tj. zanik skrzeli zewnętrznych u traszki i zanik ogona u kumaka) osobniki zostały przetransportowane do zbiorników wodnych, skąd zostały uprzednio pobrane jaja, tak aby nie ingerować w pulę genową populacji.

Ostatecznie w 2016 roku pobrano 163 jaja traszki grzebieniastej Triturus cristatus, wypuszczono 78 osobników dorosłych i 87 jaj kumaka nizinnego Bombina bombina a wypuszczono 41 osobników.

Innym ważnym elementem tego zadnia jest monitoring warunków wilgotnościowych poprzez pomiar zwierciadła wody gruntowej. Realizowany jest on na glebach torfowych (bagiennych) i pobagiennych (odwodnionych) „Bagna Całowanie” w Mazowieckim Parku Krajobrazowym. Pomiar uwilgotnienia tych terenów jest niezwykle istotny do identyfikacji i monitoringu procesów zachodzących w glebach, jak również dla gatunków roślin i zwierząt występujących na tym obszarze. Wiele procesów fizycznych i chemicznych tych gleb jest ściśle powiązana z uwilgotnieniem. Aby chronić to siedlisko zwierciadło wody na terenach torfowych powinno znajdować się jak najbliżej powierzchni terenu i wahać się w przedziale od 0 do 30 cm. Należy również wskazać, że położenie poziomu wody gruntowej ma bezpośredni wpływ na poziom lustra w zbiornikach wodnych, w których gody obywają gatunki zwierząt w tym traszka grzebieniasta i kumak nizinny.

W przypadku niniejszego obszaru tematyką badań było zaleganie poziomu wody gruntowej w piezometrach zlokalizowanych na działkach będących w zarządzie MZPK. Punkty kontrolno – pomiarowe składają się z dwóch piezometrów:

– Płytsze umieszczone w glebie organicznej do głębokość od 1 do 1,5 m;

– Głębsze sięgające do gleby mineralnej i spongu warstwy torfu (średnia głębokość piezometrów ok. 3,5 m).

Pomiar poziomu zwierciadła wody wykonywano w cyklicznych odstępach czasu przy jednoczesnym pomiarze opadów. W tym celu zainstalowano dwa automatyczne deszczomierze (jeden z nich położony w bliskiej odległości od analizowanego obszaru/ działek MZPK).

W 2016 r. pomiary położenia wód gruntowych rozpoczęto 1 kwietnia bazując na wcześniej zainstalowanych 15 punktach kontrolno – pomiarowych. Bieżący rok przyniósł kolejną wiosnę i początek lata z suszą atmosferyczną.
W poszczególnych analizowanych miesiącach od początku kwietnia do końca października, opady atmosferyczne były stosunkowo niewielkie. Prowadzone badania terenowe potwierdziły, ze w trakcie okresu letniego na skutek relatywnie niskich opadów, a nawet częściowo ich braku, poziomy wód gruntowych na torfowisku znacznie się obniżyły. Najniższe zanotowane spadki wystąpiły w miesiącu wrześniu i wynosiły od 60 do prawie 100 cm zalegania zwierciadła wód gruntowych poniżej powierzchni terenu.

Jedynie poprzez budowę zastawek, oczyszczanie rowów melioracyjnych i racjonalną gospodarkę wodną możemy zahamować proces degradacji torfowiska oraz wysychania niewielkich zbiorników wodnych, w których odbywają gody traszki i kumaki, a wymienione działania wpłyną na ochronę lokalnych populacji nie tylko tych płazów.

„Identyfikacja zagrożeń wynikających ze zmian stosunków wodnych siedlisk traszki grzebieniastej Triturus cristatus i kumaka nizinnego Bombina bombina oraz ich reintrodukcja na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego dofinansowano przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji w kwocie 10 000,00 zł.”

logo_fundusz.gif

Galeria (fot.archiwum MZPK):

Kategorie
Zwierzęta MPK

Funkcjonowanie Ośrodka Rehabilitacji Ptaków w 2015 roku

Ośrodek Rehabilitacji Ptaków w Mazowieckim Parku Krajobrazowym zlokalizowany jest przy siedzibie Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych w Otwocku  ul. Sułkowskiego 11. Od 2003 roku przyjmujemy ranne, chore i osłabione osobniki ptaków w celu udzielenia im pomocy.

Podopiecznymi Ośrodka są najczęściej pisklęta, osobniki młodociane, które po odkarmieniu i doprowadzeniu do odpowiedniej kondycji przywracane są do środowiska naturalnego. W większości ptaki dostarczone zostały przez mieszkańców z terenu Parku Krajobrazowego, turystów i Straż Miejską.

Ilość udzielonej pomocy ptakom prezentuje poniższa tabela.

Lp.

Gatunek

Liczba osobników

Wiek i płeć

Przyczyna pobytu

1.

Myszołów
Buteo buteo

3

Adult.

Osobnik przekazany przez Azyl dla ptaków z Warszawskiego ZOO
2.

Puszczyk
Strix aluco

1

Adult.

Osobnik przekazany przez Azyl dla ptaków z Warszawskiego ZOO
3.

Łabędz niemy

Cygnus olor

1

Juv.

Wylądował na leśnej drodze,
4.

Gołąb miejski
Columba livia f. urbana

2

Juv.

Pisklęta
5.

Sójka
Garrulus glandarius

1

Adult.

Osłabiony osobnik
6.

Kos
Turdus merula

1

Juv.

Pisklę
7.

Mazurek
Passer montanus

1

Juv.

Pisklę
8.

Sierpówka
Streptopelia decaocto

1

Juv.

Pisklę
9.

Dzięcioł zielony
Picus viridis

1

Adult.

Zderzenie z samochodem, uraz lewego skrzydła
10.

Grzywacz
Columba palumbus

1

Adult.

Wyrwane sterówki
11.

Sikora bogatka
Parus major

7

Juv.

Pisklęta
12.

Sójka
Garrulus glandarius

1

Adult.

Zaciśnięty sznurek wokół nogi
13.

Dzięcioł duży
Dendrocopos major

6

Juv.

Pisklęta
14.

Sroka
Pica pica

1

Juv.

Pisklę
15.

Szpak
Strunus vulgaris

2

Juv.

Podloty
16.

Sosnówka
Periparus ater

1

Juv.

Pisklę
17.

Sójka
Garrulus glandarius

1

Juv.

Podlot
18.

Kawka zwyczajna
Corvus monedula

1

Juv.

Młodociany osobnik, lotny brak urazów
19.

Rudzik
Erithacus rubecula

1

Juv.

Młodociany osobnik, lotny brak urazów
20.

Dzięcioł zielony
Picus viridis

1

Juv.

Uraz skrzydła
21.

Dymówka
Hirundo rustica

1

Adul.

Uraz skrzydła
22

Kawka zwyczajna
Coloeus monedula

1

Juv.

Uraz skrzydła
23.

Dzięcioł duży
Dendrocopos major

1

Juv.

Przywieziony w stanie agonalnym
24.

Rudzik
Erithacus rubecula

6

Juv.

Pisklęta
25.

Jerzyk
Apus apus

1

Juv.

Osobnik młodociany
26.

Jastrząb
Accipiter gentilis

1

Juv.

Osobnik młodociany, osłabiony
27.

Bocian biały
Ciconia ciconia

1

Juv.

Osobnik młodociany wypadł z gniazda
28.

Sikora bogatka
Parus major

1

Juv.

Pisklę nieopierzone
29.

Sójka
Garrulus glandarius

1

Adult.

Uraz skrzydła
30.

Jerzyk
Apus apus

1

Juv.

Osobnik młodociany
31.

Drozd śpiewak
urdus philomelos

1

Juv.

Osobnik młodociany
32.

Derkacz
Cerx crex

1

Juv.

Osobnik młodociany zaatakowany prawdopodobnie przez kota – powierzchowne rany
33.

Łabędź niemy
Cygnus olor

1

Juv.

Osobnik z zawiązaną żyłką wokół dzioba
34.

Myszołów
Buteo buteo

1

Adult.

Rana stopy

Kategorie
Zwierzęta MPK

Chronimy orzesznicę Muscardinus avellanarius na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego

Występująca na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego orzesznica Muscardinus avellanarius to najmniejszy ssak z rodziny pilchowatych Gliridae, wielkością podobny do myszy. Cechą charakterystyczną tego gatunku są duże czarne oczy, małe zaokrąglone uszy, owłosiony ogon, żółtaworude umaszczenie z jaśniejszym spodem ciała.

Aktywna jest w sezonie wiosenno-jesiennym, na zimę zapada w sen trwający zwykle od października do kwietnia. Przystosowana do nocnego i nadrzewnego trybu życia w różnych siedliskach (takich ja: grądy, bory, prześwietlone lasy z podszytem dębowymi leszczynowym oraz roślinami zielnymi). Bazę pokarmową stanowią: pąki, pędy, nasiona, owoce drzew i krzewów oraz owady.
W ramach badań nad orzesznicą w 2015 roku w Mazowieckim Parku Krajobrazowym dokonano naprawy oraz kontroli rozwieszonych budek w trzech wybranych powierzchniach badawczych. Budki te są charakterystyczne gdyż wejście do skrzynki znajduje się od strony pnia, zamontowane są na drzewach na wysokości ok 2 m od powierzchniziemi.Osobniki orzesznicy zakładają w budkach kuliste gniazda zbudowane z trawy, liści i mchu.

Wyniki przeprowadzonej kontroli potwierdziły występowanie tego gatunku w kilku miejscach na terenie Parku. W budkach oprócz osobników orzesznicy wykazano gniazdowanie innych przedstawicieli fauny: sikor, muchołówek, os, szerszeni oraz myszy leśnej.

Zadnie udało się zrealizować dzięki dofinansowaniu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Kategorie
Zwierzęta MPK

Nietoperze w MPK 2015

W roku 2015 w Mazowieckim Parku Krajobrazowym kontynuowano prace mające na celu rozpoznanie chiropterofauny i ochronę nietoperzy. Stosując standardowe metody przyjęte w ramach badań ogólnopolskich, w czasie dekady spisu nietoperzy, prowadzonej w lutym, skontrolowano trzy przydomowe piwnice i cztery militarne schrony, stwierdzono w nich zimowanie jednego gatunku – gacka brunatnego Plecotus auritus.

Fakt ten można wytłumaczyć stosunkowo łagodną zimą, podczas której nietoperze mogły przezimować również w niektórych obiektach nadziemnych (budynki), a nie wyłącznie w obiektach podziemnych. Zimowanie innych gatunków nietoperzy (gacek szary Plecotus austriacus, mopek Barbastella barbastellus i nocek Natterera Myotis nattereri) w kontrolowanych obiektach zarejestrowano przede wszystkim w trakcie stosunkowo mroźnych zim.

Kontynuowano również kontrole skrzynek dla nietoperzy na siedmiu powierzchniach próbnych (Biała Droga, Celestynów, Czarci Dół, Czarne Stawy, Gajówka Goździk, Lasek, Torfy). Kontrole wykonywano bez wyjmowania nietoperzy ze skrzynek, świecąc latarką przez otwór wlotowy znajdujący się w dolnej części schronienia.
– Biała Droga – wykonano osiem kontroli 74 skrzynek, stwierdzono występowanie czterech gatunków nietoperzy: nocek duży Myotis myotis, borowiec wielki Nyctalus noctula, karlik większy Pipistrellus nathusii i gacek brunatny Plecotus auritus.
– Celestynów – wykonano cztery kontrole 40 skrzynek, stwierdzono dwa gatunki nietoperzy: borowiec wielki Nyctalus noctula i karlik większy Pipistrellus nathusii.
– Czarci Dół – wykonano siedem kontroli 66 skrzynek, stwierdzono cztery gatunki nietoperzy: nocek duży Myotis myotis, borowiec wielki Nyctalus noctula, karlik większy Pipistrellus nathusii i gacek brunatny Plecotus auritus.
– Czarne Stawy – wykonano pięć kontroli 40 skrzynek, stwierdzono: borowiec wielki Nyctalus noctula i karlik większy Pipistrellus nathusii.
– Gajówka Goździk – wykonano sześć kontroli 50 skrzynek, stwierdzono jeden gatunek: gacek brunatny Plecotus auritus.
– Lasek – wykonano dwie kontrole 50 skrzynek, odnotowano jednego osobnika karlika większego Pipistrellus nathusii.
– Torfy – wykonano dziesięć kontroli 72 skrzynek, stwierdzono trzy gatunki nietoperzy: borowiec wielki Nyctalus noctula, karlik większy Pipistrellus nathusii i gacek brunatny Plecotus auritus.

Ponadto podczas odłowów w specjalistyczne sieci złowiono dwa gatunki nietoperzy: gacka brunatnego Plecotus auritus i mroczka późnego Eptesicus serotinus, a w prowadzonych  nasłuchach detektorowych dodatkowo zarejestrowano latające mroczki późne.
W różnych częściach Parku i otuliny poszukiwano zrzutek pospolitych gatunków sów, zwłaszcza puszczyka Strix aluco. Analiza diety pozwala na wykrycie nietoperzy, niekiedy należących do gatunków bardzo rzadko rejestrowanych przy użyciu innych metod badań.  W spreparowanym ze zrzutek puszczyka materiale kostnym stwierdzono dwa gatunki nietoperzy: gacek brunatny Plecotus auritus i mroczek późny Eptesicus serotinus. Działania mające na celu badania i ochronę nietoperzy w Mazowieckim Parku Krajobrazowym zostały spopularyzowane w jednym z odcinków programu telewizyjnego dla dzieci i młodzieży „Załoga Eko”.

„Monitoring chronionych ssaków – orzesznicy i nietoperzy, zasiedlających skrzynki lęgowe na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, dofinansowano przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji w kwocie 9 000,00 zł.”

Kategorie
Zwierzęta MPK

Traszka i kumak w MPK oraz ochrona ich siedlisk.

Od 2007 r. w Mazowieckim Parku Krajobrazowym prowadzone są działania mające na celu zwiększenie populacji traszki grzebieniastej i kumaka nizinnego. Programy te były realizowane dzięki pomocy finansowej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Traszka grzebieniasta i kumak nizinny zostały wymienione w II i IV Załączniku Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.

Traszka grzebieniasta – płaz będący pod ścisłą ochroną – jest gatunkiem „naturowym”, który fascynuje zarówno naukowców, jak i miłośników przyrody. Traszka grzebieniasta jest największa wśród wszystkich gatunków traszek żyjących w Polsce – może mieć nawet do 20  cm długości. Ma chropowatą skórę, ciemnego koloru w białe plamki oraz wyróżniający się od ciemnej reszty ciała jaskrawożółty brzuch pokryty ciemnymi plamkami oraz chude paluszki z „paznokciami”. Samcowi traszki w okresie godów, na grzbiecie pojawia się wysoki, nieregularnie ząbkowany „grzebień”, a na ogonie perłowa wstęga, u samic grzebień nie występuje.

Dietę traszek stanowią larwy komara, ślimaki, drobne owady, dżdżownice i pajęczaki, w okresie larwalnym traszki są kanibalami i potrafią zjeść swoich współbraci. Zjawisko to nosi nazwę adelofagii i jest powszechne wśród płazów ogoniastych.Traszki preferują czyste, widne, obficie zarośnięte roślinnością wodną, stojące niewielkie zbiorniki, na lądzie spotkać je można w wilgotnych lasach i na podmokłych łąkach. Bez ochrony ich siedlisk, ochrona gatunku nie będzie w pełni skuteczna.

Kumak nizinny – jest jednym z najmniejszych krajowych płazów, długość ciała rzadko przekracza 5 cm.

Charakterystyczne ubarwienie brzuszne w kolorze ciemnogranatowym z jasno-pomarańczowymi nieregularnymi plamkami, które spełnia rolę obronną, w momencie ataku kumak ukazuje przeciwnikowi swoją brzuszną stronę. Nieliczny na terenie MPK, preferuje stanowiska silnie nasłonecznione, z wodą szybko się nagrzewającą z dużą ilością roślinności podwodnej o głębokości od 0,5 do 1,5 m. Do godów przystępuje w ciepłe majowe dni poprzedzone obwitymi opadami. Samica składa do 300 jaj, okres rozwoju kijanek trwa ok. 3 miesięcy. Kumak prowadzi najbardziej wodny tryb życia ze wszystkich polskich płazów, zbiornik opuszcza jesienią w poszukiwaniu zimowego schronienia, jest ono jednak położone nie dalej niż1 km od zbiornika.

W bieżącym roku pobrano z natury 190 jaj traszki grzebieniastej i 65 jaj (skrzeku) kumaka, niewielka ilość spowodowana była suszą hydrologiczną. Po odchowie młodych osobników w sztucznych warunkach, wypuszczono do środowiska naturalnego 92 osobniki traszki grzebieniastej i 32 kumaki nizinne.

Monitorowanie zalegania zwierciadła wody gruntowej na glebach torfowych (bagiennych) i pobagiennych (odwodnionych) jest kluczowe w monitorowaniu procesów zachodzących w tych środowiskach glebowych. Wiele procesów fizycznych i chemicznych tych gleb jest ściśle powiązana z uwilgotnieniem, które najczęściej wiąże się z zaleganiem zwierciadła wody gruntowej. Przyjmuje się na podstawie licznych badań, że zw. wody na terenach torfowych powinno znajdować się jak najbliżej terenu i wahać się w granicach 0-30 cm pod terenem. W przypadku niniejszego obszaru tematyką badań było zaleganie poziomu wody w płytkich studzienkach pomiarowych umieszczonych w glebie organicznej (gł. ok. 1-1,5 m) oraz w głębokich piezometrach umieszczonych w glebach podściełających utwory organiczne w glebach mineralnych (średnia gł. piezometrów ok. 3,5 m).

Pomiary położenia wód gruntowych rozpoczęto 20 kwietnia 2015 r. bazując na rok wcześniej zainstalowanych studzienkach obserwacyjnych – 15 punktów pomiarowych na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, na fragmencie torfowiska Całowanie. W trakcie okresu letniego rozpoczęto w tych samych punktach, gdzie zlokalizowano studzienki instalację głębokich piezometrów, aż do podłoża mineralnego (wymagało to zabezpieczenia specjalistycznego sprzętu wraz z odpowiednią liczbą przeszkolonych osób) do tego typu prac.


Głębokie piezometry zainstalowano w celu kontroli poprawności odczytów stanów wód dokonywanych w studzienkach obserwacyjnych jak również chciano określić czy na analizowanym fragmencie torfowiska występuje zasilanie z warstw podziemnych w wodę przypowierzchniowych warstw gleby. W ramach zadania w powyższych punktach pomiarowych wykonano pomiary miąższości złoża torfowego przy wykorzystaniu laski glebowej, z przedstawionych danych wynika, że we wszystkich punktach złoże torfowe jest głębokie. W celu oceny warunków opadowych w pobliżu analizowanych działek należących do Mazowieckiego Parku Krajobrazowego zamontowano automatyczny deszczomierz do pomiaru wielkości opadów atmosferycznych. W poszczególnych analizowanych miesiącach od kwietnia do końca października, opady atmosferyczne były stosunkowo niewielkie (susza atmosferyczna), co miały ogromny wpływ na zaleganie zwierciadła wody gruntowej na otaczającym terenie. Prowadzone badania terenowe potwierdziły, ze w trakcie okresu letniego na skutek relatywnie niskich wartości opadu atmosferycznego, a nawet częściowo jego braku, poziomy wód gruntowych na torfowisku znacznie się obniżyły, co mogło skutkować rozpoczęciem i intensyfikacją wielu niekorzystnych procesów glebowych takich jak mineralizacja czy osiadanie, jak również powodowało częściowe lub całkowite wysychanie niewielkich zbiorników wodnych, w których odbywają gody traszki i kumaki, ale również zanikanie zbiorników może być niebezpieczne dla chronionych gatunków ryb: różanki i strzebli błotnej.

„Czynna ochrona traszki grzebieniastej Triturus cristatus i kumaka nizinnego Bombina bombina oraz identyfikacja zagrożeń wynikających ze zmian stosunków wodnych siedlisk związanych z tymi gatunkami na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego dofinansowano przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji w kwocie 10 000,00 zł.”

Kategorie
Zwierzęta MPK

Polskie raki wracają do wód Mazowieckiego Parku Krajobrazowego

Rak szlachetny (Astacus astacus) i rak błotny (Astacus leptodactylus) należą do naszej rodzimej fauny. Od dziesięcioleci liczba stanowisk obu gatunków drastycznie spada. Szacuje się, że w przypadku raka szlachetnego może on występować w około 100 miejscach, podobnie jak rak błotny.

Dorosły samiec raka szlachetnego

Rak błotny w czasie żerowania

Oba gatunki należą do jednych z największych bezkręgowców wodnych. Dorosłe osobniki mogą osiągać nawet ponad 20 cm długości całkowitej. Zarówno rak szlachetny jak i błotny posiadają cechy umożliwiające łatwe rozpoznanie gatunku. Astacus astacus posiada gładki pancerz, z nielicznymi kilkoma kolcami na głowotułowiu, a jego szczypce są masywne i zawsze czerwone po spodniej stronie. Natomiast u Astacus leptodactylus pancerz pokryty jest drobnymi kolcami, doskonale wyczuwalnymi pod opuszkiem palców, poza tym jego szczypce są wyraźnie szczupłe i długie a ich spodnia strona jest koloru kremowego lub białawego.

Samica raka błotnego z jajami pod odwłokiem

Niestety zdecydowanie częściej w wodach Polski spotykamy raki pręgowate (Orconectes limosus) nazywane też amerykańskimi, które opanowały większość wód Polski. Rak osiąga niewielkie rozmiary, zwykle 8 do 10 cm długości ciała, jego pancerz jest brązowo oliwkowy z wyraźnymi brązowo czerwonymi plamami na odwłoku od których wzięła się polska nazwa gatunku. Rak pręgowaty dzięki odporności na dżumę raczą oraz wytrzymałości na szeroką paletę zanieczyszczeń miał szansę szybkiego zawojowania wód europejskich. Tym samy doprowadza do zaniku raka szlachetnego i błotnego. Regres obu naszych gatunków raków jest bezpośrednio związany z drastycznym spadkiem jakości wód w minionych latach, wspomnianą inwazją obcych gatunków raków rodem z Ameryki Północnej oraz rozprzestrzenianiem się śmiertelnej choroby wywołującej u raków europejskich dżumę raczą. W obecnej sytuacji jedyną szansą ratowania naszych zagrożonych raków jest ich hodowla w celu odtwarzania populacji w dokładnie wytypowanych wodach. Od ponad 10 lat prace nad restytucją raka szlachetnego prowadzone są na Wydziale Nauk o Zwierzętach SGGW. Część wyhodowanego materiału jest od kilku lat wypuszczana w wodach Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Miejsce ze względu na bezpieczeństwo tych zwierząt nie będzie ujawniane. Ale warto mieć nadzieję, że efektem tych prac za kilka lat będzie uformowanie się trwałej, lokalnej populacji raka szlachetnego, który w przeszłości określany był wyznacznikiem czystości wód. Raki, które trafiają do naszego Parku rozmnażane są i hodowane w specjalnych basenach w jednym z laboratoriów SGGW, które nosi miano ”wylęgarni i podchowalni raków”.

Dorosłe raki błotne przed wypuszczeniem

Raki szlachetne przed wypuszczeniem

Poza opieką merytoryczną, którą sprawuje dr Witold Strużyński, rakami zajmują się studenci z Międzywydziałowego Koła Naukowego Biologów. Oni też uczestniczyli w pracach terenowych związanych z restytucją raków. W 2015 roku wypuszczonych zostało ponad 300 raków obu gatunków. Rak szlachetny znalazł „nowy dom” w jednym z drobniejszych strumieni Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, a rak błotny zawitał do typowego dla siebie siedliska czyli niewielkiego, bezodpływowego zbiornika wodnego.

Rak błotny w czasie żerowania

Oba stanowiska zostaną poddane stałemu monitoringowi, czyli będą prowadzone obserwacje stanu jakości wód, odłowy kontrolne oraz kolejne „wzmacniające” populację zaraczenia. Miejmy nadzieję, że oba gatunki znajdą sprzyjające warunki, a efektem naszych działań będzie stworzenie kolejnych stanowisk tych cennych przyrodniczo i zagrożonych wyginięciem zwierząt.

„Czynna ochrona i odbudowa pogłowia raka szlachetnego (Astacus astacus) i raka błotnego (Astacus leptodactylus) w Mazowieckim Parku Krajobrazowym, dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, w formie dotacji w kwocie 7 000,00 zł.”

logo-ue.png

logo-bip-2.png

Treść | Menu | Przyciski