Wtyk amerykański to gatunek obcy, który pojawił się w Polsce pod koniec lat 90. XX w. Jednak dopiero niedawno jego populacja w naszym kraju stała się istotnie zauważalna, prawdopodobnie przez zmiany klimatyczne i cieplejsze zimy.

Wtyk amerykański to gatunek obcy, który pojawił się w Polsce pod koniec lat 90. XX w. Jednak dopiero niedawno jego populacja w naszym kraju stała się istotnie zauważalna, prawdopodobnie przez zmiany klimatyczne i cieplejsze zimy.
Przypominamy, że jeszcze tylko do końca lutego można czyścić budki lęgowe ptaków.
Jesienią ubiegłego roku do Ośrodka Rehabilitacji Ptaków w Otwocku trafiły dwa bociany białe. Jeden z nich podczas odlotu grupy rodzinnej pozostał jako najsłabszy z lęgu. Drugi z nich, dorosły, został przekazany z lecznicy po wyleczeniu złamanej nogi. Dobrze zaaklimatyzowały się w przestronnej wolierze przy Ośrodku edukacyjnym „Baza Torfy”. Dla bocianów pozostających w naszej strefie klimatycznej najbardziej dotkliwy jest brak pożywienia, nie zimno. To ich główny powód migracji. Dlatego pracownicy parku dołożyli wszelkich starań, aby stołówka naszych gości była zawsze pełna.
Wraz z nadejściem wiosny, 22 marca nasze bociany opuściły wolierę i wróciły na wolność.
Zapraszamy do obejrzenia filmu z wydarzenia pt. „Spaceruj, nie porywaj” dotyczącego postępowania ze znalezionymi pisklętami dzikich ptaków.
W 2023 roku Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie zrealizował projekt pod nazwą „Ochrona ptaków, nietoperzy i pilchów poprzez zwiększenie miejsc schronienia w postaci budek oraz miejsc karmienia w Mazowieckim Zespole Parków Krajobrazowych”.
Zakładał on wymianę zniszczonych budek (w wyniku upływu czasu i warunków atmosferycznych) rozwieszonych na terenach parków krajobrazowych. Najbardziej popularne w lasach MZPK są budki typu Stratmann, jednak mało kto wie, że zasiedlają je jedyne latające ssaki w Polsce, czyli nietoperze. Te zwierzęta są naszymi sprzymierzeńcami, gdyż zjadają niektóre owady uważane przez człowieka, jako szkodniki.
Inne budki, które udało się nam pozyskać były przeznaczone dla orzesznicy leszczynowej (dla laika ten pilch przypomina wyglądem rudą mysz) oraz dla ptaków w tym dudka z charakterystycznym pióropuszem na głowie.
Wartość projektu 112 000,00 zł w tym wartość dofinansowania ze strony Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie to 100 000,00 zł.
Pragniemy serdecznie podziękować za wspieranie tego typu inicjatyw, gdyż pozwalają one utrzymać bioróżnorodność gatunków występujących nie tylko w skali parków krajobrazowych, ale zarówno województwa mazowieckiego oraz całej Polski.
Nawet jesienny ponury dzień może czasem rozbłysnąć kolorami. Tak stało się kiedy w pewien listopadowy dzień do Ośrodka Rehabilitacji Ptaków w Otwocku trafił zimorodek.
W dniu 2 sierpnia 2023 r. w ramach działań kompensacyjnych finansowanych przez firmę Warbud SA, do oczek wodnych zlokalizowanych na terenie Zagórza, wpuszczono traszki grzebieniaste. Traszki zostały wyhodowane z pobranych wcześniej larw w laboratorium Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Nadzór merytoryczny nad zadaniem sprawował dr Krzysztof Klimaszewski. W kontrolowanych warunkach nastąpił wylęg i rozwój larw do momentu przeobrażenia. Dzięki rozwojowi w sztucznych warunkach zostały zminimalizowane straty spowodowane zagrożeniami występującymi w naturze (drapieżnictwo, skażenia wód, szybkie wysychanie zbiorników uniemożliwiające przeobrażenie się traszek). Podczas wypuszczania obecni byli Sylwester Chołast – Dyrektor MZPK, Robert Belina – Wicedyrektor MZPK, Dr Krzysztof Klimaszewski – Katedra Biologii Środowiska Zwierząt SGGW oraz studenci. Najistotniejszą kwestią w ochronie traszki grzebieniastej jest ochrona jej siedlisk. Obszary wodno-błotne to miejsca rozrodu wielu innych gatunków płazów, a chroniąc takie miejsca chronimy również cały zespół występujących tam roślin i zwierząt.
Ośrodek Rehabilitacji Ptaków w 2021 roku przyjął 150 osobników ptaków (z czego do środowiska naturalnego wypuszczono 119 osobników, a część osobników przekazano do „Ptasiego Azylu” w Warszawie, z którym współpracujemy w najtrudniejszych przypadkach).
Traszki są płazami ogoniastymi z rodziny salamandrowatych. Traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) to największa z naszych rodzimych traszek. Jest gatunkiem dwuśrodowiskowym. Poluje na drobne owady i pajęczaki, a także na bezskorupowe ślimaki i dżdżownice.
Jak wygląda?
Ma ciało jednolicie ubarwione na ciemny kolor.
Brzuszna strona jest żółta lub pomarańczowa z czarnymi plamami.
Jej skóra jest wilgotna oraz chropowata, pokryta licznymi brodawkami i zrogowaceniami. Palce są w kolorze żółto – czarnym. Można powiedzieć, że wyglądem przypomina małego podwodnego smoka.
Jak odróżnić samca od samicy?
Najłatwiej dostrzec różnice w okresie godowym, ponieważ u samca na grzbiecie pojawia się wtedy charakterystyczny skórny grzebień. Ponadto tułów samca jest węższy, a oczy mają złote tęczówki, na ogonie możemy również zauważyć srebrne lub błękitne smugi. Samica natomiast jest większa od samca, ma masywniejszy i grubszy tułów oraz ciemne tęczówki oczu, nie występują u niej smugi na ogonie.
Dlaczego chronimy traszki?
Działania te mają na celu ochronę najbardziej zagrożonych form rozwojowych tego płaza tj. jaj i młodocianych osobników larw poprzez odchów w sztucznych warunkach.
W jaki sposób pomagamy tym płazom?
Ochrona traszki przez Mazowiecki Park Krajobrazowy polega na zbiorze jaj wiosną (pod koniec marca, lub na początku kwietnia). Jaja pojedynczo zwinięte w liście pobiera się wraz z roślinami wodnymi ze zbiorników wodnych, a nawet rowów melioracyjnych.
Następnie przenosi się je do przygotowanych akwariów. W ten sposób chroni się je przed wahaniami poziomu wody, drapieżnikami oraz przedstawicieli własnego gatunku, ponieważ u płazów dochodzi do aktów kainizmu i kanibalizmu. Po odchowaniu z powrotem wypuszcza się je do tych samych zbiorników, z których uprzednio pobrano jaja.
W realizacji powyższego projektu należy podkreślić, że wszystkie czynności wykonywano zgodnie z uzyskanymi pozwoleniami od Generalnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdyż płazy te objęte są ochroną gatunkową.
W 2018 roku na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego zrealizowano projekt dotyczący ochrony nietoperzy. Zadanie zostało zrealizowane dzięki dofinansowaniu z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.
Badania nad stanem nietoperzy w MPK realizowane są od lat 2003/2004, kiedy rozwieszono na terenach leśnych pierwsze budki. Są one miejscem schronienia nietoperzy w czasie dnia w okresie od wiosny do jesieni. Zimą niektóre gatunki hibernują np. w piwnicach, studniach, na strychach, w podziemnych schronach, dziuplach lub odlatują do cieplejszych rejonów Europy.
Obecnie na terenie Parku zlokalizowanych jest siedem powierzchni badawczych z rozwieszonymi budkami, które są systematycznie kontrolowane pod względem gatunku oraz liczebności ich zasiedlenia.
W ramach projektu dzięki dofinansowaniu z WFOŚiGW w Warszawie udało się:
· Zakupić i wymienić najstarsze budki dla nietoperzy typu Stratmann (modyfikowane z papą), rozwieszone w latach 2003/2004;
· Prowadzić kontrolę zasiedlania budek przez nietoperze (od kwietnia do listopada);
· Prowadzić nocne odłowy nietoperzy w specjalistyczne sieci chiropterologiczne;
· Prowadzić kontrolę zimowych miejsc hibernacji nietoperzy na terenie MPK i otuliny;
· Wykonać prace naprawcze i adaptacyjne piwnicy na terenie Ośrodka edukacyjnego „Baza Torfy”
Wynikiem prac jest m.in. zasiedlenie budek na powierzchni badawczej „Torfy” w czerwcu 2018 roku, które wynosiło pawie 40 % .
Budki w MPK z reguły zasiedlane są przez cztery gatunki, natomiast podczas odłowów schwytano w sieci 5 gatunków nietoperzy.
Dużym sukcesem jest stwierdzenie przez dr hab. Grzegorza Lesińskiego na terenie Parku w 2018 roku kolejnego gatunku – borowiaczka. Został on odłowiony w sieci w jednym z kompleksów leśnych Parku. Do tej pory badania chiropterofauny w MPK przy współpracy z dr hab. Grzegorzem Lesińskim ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (specjalistą zajmującym się nietoperzami) potwierdziły obecność 12 z 26 gatunków występujących w Polsce. Są to:
· Nocek duży Myotis myotis;
· Nocek Natterera Myotis nattereri;
· Nocek Brandta Myotis brandtii;
· Nocek wąsatek Myotis mystacinus;
· Nocek rudy Myotis daubentonii;
· Mroczek późny Eptesicus serotinus;
· Karlik większy Pipistrellus nathusii;
· Borowiec wielki Nyctalus noctula;
· Borowiaczek (Borowiec leśny) Nyctalus leisleri;
· Gacek brunatny Plecotus auritus;
· Gacek szary Plecotus austriacus;
· Mopek Barbastella barbastellus.
Należy pamiętać, że wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce objęte są ochroną ścisłą. Będziemy również wdzięczni za wszelkie informacje dotyczące miejsc bytowania lub hibernacji nietoperzy na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.
„Czynna ochrona nietoperzy na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Cz. Łaszka” dofinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie w formie dotacji w kwocie 20 000,00 zł.”