🦎 Gady w Brudzeńskim Parku Krajobrazowym
🌞 Cisi, dyskretni mieszkańcy ciepłych zakątków przyrody
PODCAST
Choć nie rzucają się w oczy tak jak jelenie, sarny czy żurawie, gady również są ważnymi mieszkańcami Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego.
Te zmiennocieplne zwierzęta najlepiej czują się w nasłonecznionych, suchych miejscach – na skrajach lasów, polanach, w pobliżu zbiorników wodnych i w zaroślach.
Są niezwykle ostrożne i ciche, dlatego ich obecność łatwo przeoczyć. Ale jeśli uważnie patrzysz pod nogi, np. w okolicach Jeziora Józefowskiego, możesz zauważyć błysk łuski w trawie – jaszczurkę, zaskrońca, a może nawet padalca, „beznogą jaszczurkę”.
🐍 Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix)
Nieszkodliwy wąż o żółtych „uszach”
To najpospolitszy wąż w Polsce, którego łatwo rozpoznać po dwóch żółtych półksiężycach za głową.
Nie jest jadowity i zupełnie niegroźny dla człowieka – w razie zagrożenia syczy lub udaje martwego.
W Parku spotkasz go w pobliżu Jeziora Józefowskiego i doliny Skrwy Prawej. Znakomicie pływa i poluje na żaby, ryby oraz kijanki.
🦎 Jaszczurka zwinka (Lacerta agilis)
Zwinna i szybka mistrzyni kamuflażu
Najczęściej spotykana jaszczurka w Polsce. Uwielbia słońce – żyje na polanach, skrajach lasów i piaszczystych ścieżkach.
Samce wiosną przybierają piękne, zielone barwy. Jaszczurki te są bardzo ruchliwe i potrafią błyskawicznie uciec, a w razie niebezpieczeństwa – odrzucić ogon, który z czasem odrasta.
🐉 Padalec zwyczajny (Anguis fragilis)
Wygląda jak wąż, ale to… jaszczurka!
Nie ma nóg, ale jego budowa i sposób poruszania to czysta „jaszczurkowość”.
Padalec jest spokojny, błyszczący i niegroźny – mierzy ok. 30–40 cm.
Lubi ukrywać się pod kamieniami, kłodami i liśćmi.
Jego menu to głównie dżdżownice i ślimaki – to pożyteczny sprzymierzeniec ogrodników!
🦎 Jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara)
Mistrzyni przetrwania w chłodniejszym klimacie
Nie składa jaj – rodzi żywe młode.
W Parku można ją spotkać w wilgotnych miejscach – przy ciekach wodnych i na torfowiskach.
To niewielka, szarobrązowa jaszczurka, wyjątkowo odporna na niskie temperatury – żyje nawet w górach i na północy Europy.
🌿 Dlaczego gady są ważne?
Choć rzadko widoczne, pełnią kluczową rolę w ekosystemie – regulują liczebność owadów i innych drobnych zwierząt, a same stanowią pokarm dla ptaków i ssaków.
Wszystkie polskie gady są objęte ochroną prawną – nie wolno ich łapać, przetrzymywać ani płoszyć.
👀 Jak obserwować gady z szacunkiem do przyrody?
🔸 Poruszaj się cicho i spokojnie – są bardzo czujne.
🔸 Szukaj ich na nasłonecznionych polanach i skrajach dróg.
🔸 Nie dotykaj i nie podnoś – nawet jeśli wydają się ospałe.
🔸 Obserwuj i fotografuj z daleka – pozwól im żyć w spokoju.
🌞 Dzikie życie tuż obok Ciebie
Gady Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego to mieszkańcy skromni, ale fascynujący.
Poznaj je, zrozum ich rolę i naucz się dostrzegać to, co ukryte.
Bo przyroda – nawet ta najmniej oczywista – potrafi zaskoczyć, jeśli tylko dasz jej czas i uwagę. 🌿
