Czynna ochrona nietoperzy w Brudzeńskim Parku Krajobrazowym, etap II

W roku 2014  na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego zrealizowano zadanie pn.: „Czynna ochrona nietoperzy na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny – etap II”. Było to kontynuacją działań z zakresu monitoringu i ochrony nietoperzy zrealizowanych w latach ubiegłych.

 

W ramach tego zadania podjęto działania służące poprawie warunków bytowych nietoperzy na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny, a także działania z zakresu monitoringu nietoperzy występujących na tym terenie, tj.:

• Monitoring nietoperzy zasiedlających zlokalizowane w granicach parku krajobrazowego i jego otuliny schronienia zastępcze – skrzynki dla nietoperzy

Monitoringiem objętych zostało w sumie 140 skrzynek dla nietoperzy typu Stratmann – 40 rozwieszonych w 2010 roku i 100 w roku 2013. Kontrole skrzynek przeprowadzono w okresie czerwiec-wrzesień czterokrotnie (raz w miesiącu). Podczas obserwacji nietoperzy posługiwano się metodą „nieinwazyjną”, nie powodującą ich niepokojenia, polegającą na sprawdzaniu wnętrza skrzynek bez ich otwierania, a więc z powierzchni ziemi przy użyciu latarki przez znajdujący się u dołu skrzynki wąski otwór wlotowy (2-3 cm szerokości).

• Przewieszenie skrzynek nie zasiedlanych przez nietoperze na nowe powierzchnie próbne, konserwacja i czyszczenie skrzynek dla nietoperzy

W celu poprawienia efektywności zasiedlenia skrzynek przez nietoperze we wrześniu przeniesiono 20 z 40 powieszonych w 2010 roku schronień zastępczych, w których podczas monitoringu przeprowadzonego w latach 2013 i 2014 nie stwierdzono obecności nietoperzy lub, w przypadku których nie przewiduje się ich zasiedlenia przez nietoperze z racji ich usytuowania w dalekiej odległości od kompleksu leśnego.

• Wykonanie nocnych odłowów nietoperzy w sieci

Całonocne odłowy latających nietoperzy w sieci wykonane zostały w lipcu podczas 10 nocy na stanowiskach zlokalizowanych na drogach intensywnego przelotu tych ssaków – drogi leśne, skraje lasu, niewielkie zbiorniki wodne, rzeki. Na każdym stanowisku rozstawiano kilka sieci (2-4) w taki sposób, aby przeciąć nietoperzom drogę przelotu. Schwytane osobniki wyjmowano z sieci celem oznaczenia co do gatunku, dokonania pomiaru długości przedramienia, określenia ich płci i wieku oraz aktywności płciowej. Następnie każdy z osobników był wypuszczany z powrotem na wolność.

• Monitoring nietoperzy zasiedlających ambony myśliwskie i budynki położone w osadach leśnych, w granicach parku krajobrazowego i otuliny oraz w jego najbliższym otoczeniu

Monitoringiem objęto potencjalne kryjówki letnie nietoperzy – ambony myśliwskie oraz budynki mieszkalne i gospodarcze, znajdujące się na terenach śródleśnych lub graniczących z kompleksami leśnymi, położone w parku krajobrazowym i jego otulinie oraz na terenach z nimi graniczących. Prace terenowe wykonano w lipcu bieżącego roku. W sumie skontrolowano 48 potencjalnych kryjówek letnich nietoperzy.

• Monitoring nietoperzy zasiedlających przydomowe piwnice w granicach parku krajobrazowego i otuliny oraz w jego najbliższym otoczeniu

Monitoringiem objęto potencjalne kryjówki zimowe nietoperzy – przydomowe piwnice, znajdujące się na terenach śródleśnych lub graniczących z kompleksami leśnymi, położonymi w parku krajobrazowym i jego otulinie oraz terenach z nimi graniczących. Prace terenowe wykonano w pierwszej połowie listopada bieżącego roku. W sumie skontrolowanych zostało 37 potencjalnych kryjówek zimowych nietoperzy.

 

Podczas wykonanych w 2014 r. prac terenowych stwierdzono występowanie w Brudzeńskim Parku Krajobrazowym i jego otulinie 7 gatunków nietoperzy – nocka rudego, nocka Natterera, mroczka późnego, karlika większego, karlika drobnego, borowca wielkiego, gacka brunatnego. Karlik drobny nie był stwierdzany na tym obszarze podczas prac monitoringowych przeprowadzonych w latach 2006-2013 (Kowalski 2006, 2007, Łepkowska 2013), stanowi zatem nowy gatunek dla chiropterofauny tego obszaru, reprezentowanej obecnie przez 10 gatunków nietoperzy.

 

Karlik drobny stwierdzony w śródleśnej ambonie

 

Borowiec wielki schwytany w sieci podczas odłowów

Pomiary długości przedramienia u mroczna późnego

Gacki brunatne hibernujące w jednej z ziemianek

 

„Czynna ochrona nietoperzy na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny – etap II” dofinansowana została przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
w Warszawie, w formie dotacji, w kwocie 12.000,00 zł,
www.wfosigw.pl.