Starorzecza i trzcinowiska na terenie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego

Zarówno liczba, jak i rozmiary starorzeczy zmieniają się w czasie i są zależne od poziomu wody w głównym korycie rzeki. W zrównoważonych warunkach hydrologicznych zanikaniu jednych starorzeczy towarzyszy powstawanie nowych. Intensywne gospodarowanie na tarasach zalewowych, melioracje odwadniające, inne działania powodujące zmiany relacji między zbiornikami a ich zlewniami, w pewnym stopniu także zjawiska klimatyczne takie, jak kilkunastoletnie sekwencje suszy hydrologicznych,  naruszają tę naturalną równowagę i przyczyniają się do ubywania tych siedlisk, coraz rzadszych w skali kraju.

W dolinie Narwi i w otoczeniu zbiornika Zegrzyńskiego starorzecza są znacznie mniej liczne. Zgrupowane są głównie w lewej części doliny. Ogółem naliczono ich 18, a łączna ich powierzchnia  wynosi 43 ha. Największe, leżące koło miejscowości Stawinoga mierzy około 19 ha, powierzchnie pozostałych zawierają się między 0,5 a 10 ha.

Do degradacji jezior przyrzecznych przyczyniają się także prace melioracyjne. W ich wyniku następuje wypłycanie i zmniejszanie powierzchni jezior zakolowych, zmiana składu chemicznego wody i zmiana przebiegu działów wodnych (przyporządkowania zbiorników zlewniom – Dombrowski i in. red. 2002).

Inną grupą zbiorników antropogenicznych obecnych na obszarze NPK i zajmujących znaczne powierzchnie są stawy rybne. Największe ich kompleksy znajdują się w enklawie narwiańskiej, w przyrzeczu Narwi i Zbiornika Zegrzyńskiego: 4 stawy o powierzchni łącznej około 43 ha w okolicy miejscowości Stawinoga i 10 stawów o powierzchni około 66,5 ha w okolicy miejscowości Holendry. W głównym kompleksie Parku i w enklawie korczewskiej stawy znajdują się w zlewniach Kołodziejki, Buczynki i Cetyni – 5 stawów o łącznej powierzchni ponad 57 ha w Sterdyni i staw koło Ceranowa.

Zdjęcia Zespół ds. NPK, Tekst: Plan ochrony NPK na podstawie:

• Dombrowski A., Głowacki Z., Jakubowski W., Kovalchuk J., Michalczyk Z., Nikiforov M., Szwajger W., Wojciechowski K. H. (red.) 2002. Korytarz ekologiczny doliny Bugu. Stan – ochrona – zagrożenia. IUC-Poland, Warszawa, ss. 350.
• Dombrowski A., Kot H., Rzępała M. 1990. Zgrupowania ptaków Zalewu Zegrzyńskiego. [w:] Z. Kajak (red.) Funkcjonowanie ekosystemów wodnych, ich ochrona i rekultywacja Część I. Ekologia zbiorników zaporowych i rzek. Wydawnictwo SGGW-AR, Warszawa: 163-180.