Przydrożne skarby w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym
Ważna rolę w Nadbużańskim Krajobrazie stanowią pobocza dróg czyli teren pomiędzy łąkami, polami, a drogami. Do czasu ich wykaszania stanowią siedlisko wielu cennych krajobrazowo roślin.
Koszenie poboczy dróg to zabieg utrzymania dróg, który polega na ścinaniu rosnącej trawy i innej roślinności na pasach przylegających do jezdni. Celem koszenia jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, poprawa widoczności dla kierowców, a także utrzymanie estetyki pasa drogowego. Obowiązek koszenia poboczy spoczywa na zarządcy drogi, którym może być gmina, powiat lub województwo, w zależności od kategorii drogi.
Na granicy otuliny parku z drogą krajową nr 62 możemy spotkać ogrodniczą odmianę arcydzięgla o nazwie litwor.
Dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica L.) od 2014 roku objęty jest w Polsce ochroną częściową. W latach 1983–2014 ten gatunek rośliny znajdował się pod ścisłą ochroną, z powodu wykopywania go w celu pozyskania surowca zielarskiego. Rozpowszechnienie jego uprawy w ogródkach zapobiegło niszczeniu stanowisk naturalnych.
Pszeniec różowy (Melampyrum arvense) to trująca roślina jednoroczna z rodziny trędownikowatych. Ta barwna roślina z różowo zabarwioną przysadką i żółto-różowymi kwiatkami jest półpasożytem. Rośnie na polach, murawach, przy drogach, w miejscach suchych i nasłonecznionych. Występuje w Europie i Azji. W Polsce rośnie w rejonach zachodnich i południowych, a centralnej części jest bardzo rzadki.
Siedliskiem pszeńca są gleby zasadowe. Porasta pobocza dróg, miedze lub pastwiska. Jego żywicielem jest każda roślina motylkowa: łubin, koniczyna, wszystkie gatunki żarnowca czy szczodrzeńca (rośliny, których kwiaty zbudowane są z żagielka i łódeczki).
Podczas zabiegu utrzymania dróg lub rekultywacji żwirowni jest przypadkowo niszczony przed wysiewem nasion.
Opracował: tekst i zdjęcia M. Dolota.
Literatura:
- Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2011, s. 188.
- Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając, Maria Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 59
