Przydrożne „dywany kwiatów” w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym

Flora roślin wyższych (paprotniki i rośliny nasienne) Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego liczy 1026 gatunków. Stanowi to około 42 % flory Polski (2500 gat.). Jest to jednocześnie około 86 % flory Polskiego Niżu (1200 gat.).

Na suchej, piaszczystej granicy trawnika i chodnika rośnie żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare). To prawdziwy architekt terenów suchych i ubogich. Jako roślina dwuletnia w pierwszym roku wykształca głęboki system korzeniowy, aby w kolejnym mógł pojawić się imponujący kwiatostan. Z punktu widzenia anatomii roślin, specyficzna budowa jego kwiatów i głębokie osadzenie nektarników skutecznie chronią cenne składniki przed parowaniem. To sprawia, że żmijowiec jest niezawodną, wysokowydajną stołówką dla pszczół samotnic i trzmieli,  nawet podczas najbardziej ekstremalnych letnich susz. To idealny pretekst, aby przybliżyć pojęcie siedliska ruderalnego- obszaru silnie przekształconego przez działalność człowieka, na którym naturalna przyroda została zniszczona, a w jej miejsce wyrosła nowa roślinność (tzw. synantropijna).

Farbownik lekarski (Anchusa officinalis L.) z rodziny ogórecznikowatych to roślina miododajna, a z jednego hektara powierzchni obsianej farbownikiem lekarskim (tzw. wydajność miodowa) pszczoły uzyskują około 170 kg miodu i około 40 kg pyłku.
Jako roślina synantropijna rośnie na rumowiskach, wysypiskach, przydrożach, nieużytkach, w szczelinach płyt chodnikowych i na murach miejskich.

Literatura:

Echa leśne Nr 2 (664) 2026, Lato PL ISSN 1230-0071. Dzikość dla trawników (Dagny Nowak-Staszewska ) str. 32-33.
Anna Celinska: Farbownik lekarski – roślina miododajna. Portal pszczelarski.
Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny synantropijne. Warszawa: Multico, 2011. ISBN 978-83-7073-514-2.

We florze Parku stwierdzono: 13 gatunków paproci, 7 gatunków skrzypów, 7 gatunków widłaków, 9 gatunków roślin nagozalążkowych,789 gatunków roślin dwuliściennych, 201 gatunków roślin jednoliściennych.

Formy życiowe roślin są reprezentowane przez: 51 gatunków drzew, 63 gatunki krzewów i krzewinek, 6 gatunków pnączy, 907 gatunków bylin i roślin jednorocznych.

Gatunki te reprezentują 460 rodzajów i 104 rodziny. Najliczniej reprezentowana jest rodzina Astrowate (Asteraceae) – 119 gatunków i rodzina Wiechlinowate (Poaceae) – 82 gatunki. Dwanaście rodzin grupowało powyżej 30 gatunków, trzynaście rodzin od 10 do 30 gatunków, a pięćdziesiąt dwie rodziny od 2 do 9 gatunków.

W kolejnych artykułach chcemy przybliżyć bogactwo florystyczne  siedlisk ruderalnych , gdzie przyroda znalazła swoją niszę ekologiczną do rozwoju.

Tekst i zdjęcia Zespół ds. NPK

Źródło: Plan Ochrony dla NPK, Operat ochrony ekosystemów lądowych, rozdział  10.4.   Rośliny naczyniowe str. 54.