Miesiąc: sierpień 2025

Serdecznie zapraszamy na kolejną noc z nietoperzami. Spotkanie odbędzie się 5 września w ośrodku edukacyjnym Kozienickiego Parku Krajobrazowego w Augustowie (gmina Pionki).

Zaczynamy o godzinie 19.00, prelekcją o biologii nietoperzy, ich zwyczajach, gatunkach które występują w Puszczy Kozienickiej. Podczas wieczoru rozstawione zostaną specjalne sieci do łapania nietoperzy. Za pomocą specjalnej aplikacji uczestnicy będą mogli posłuchać również głosów nietoperzy. Spotkanie poprowadzi chiropterolog, Błażej Wojtowicz prezes Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Nietoperzy.

Na zakończenie odbędzie się wspólne ognisko, prosimy o zabranie własnego prowiantu.

Organizatorami tegorocznej edycji Nocy Nietoperzy jest Kozienicki Park Krajobrazowy oraz Nadleśnictwo Kozienice.

W niedzielę, 24 sierpnia Garbatka-Letnisko była miejscem dożynek powiatu kozienickiego. Jest to święto rolników obchodzone na zakończenie żniw stanowiące podziękowanie za dobre plony i  prośbę o udane kolejne zbiory.

Wśród wystawców znalazło się również stoisko Kozienickiego Parku Krajobrazowego im. prof. Ryszarda Zaręby. Była okazja do podzielenia się wiedzą o naszej przyrodzie oraz sprawdzenie wiedzy lokalnych mieszkańców ze znajomości roślin i zwierząt, które występują i żyją wokół nas. Na stoisku plastycznym można było wykonać świeczkę z węzy pszczelej lub okolicznościowy znaczek.

Przygotowaliśmy wydawnictwa promujące walory Puszczy Kozienickiej. Zachęcaliśmy mieszkańców do zwiedzania i poznawania naszego regionu.

Kozienicki Park Krajobrazowy im. prof. Ryszarda Zaręby jest jednym z podmiotów biorących udział w programie odbudowy populacji raka błotnego na terenie Puszczy Kozienickiej.

12 sierpnia na terenie Nadleśnictwa Kozienice wsiedlono blisko 430 raków błotnych do jednego ze zbiorników wodnych. Przedsięwzięcie związane jest z projektem restytucji rodzimych gatunków raków realizowanym na terenie Puszczy Kozienickiej. Dzięki ochronie czynnej rak błotny, który kiedyś dużo liczniej występował w wodach tego regionu, ma szansę na powrót.

Działania o charakterze ochrony czynnej polegały na wsiedleniu raków błotnych (stawowych) Astacus leptodactylus do zbiornika wodnego, który spełnia warunki odpowiednie dla bytowania i rozmnażania tego gatunku, na co wskazywały wcześniejsze doświadczenia.

Wsiedlone raki będą stanowiły stado podstawowe. Wiosną, samice z tego zbiornika wraz ze złożonymi jajami pod odwłokiem, będą przeniesione do pobliskiej wylęgarni w Augustowie należącej do Kozienickiego Parku Krajobrazowego, z których wylęgną się młode osobniki. Po osiągnięciu odpowiednich rozmiarów i właściwej twardości pancerzyka raki zostaną wpuszczone do zbiorników i cieków wodnych, wcześniej poddanych ocenie warunków bytowania. Dzięki temu wzmocniona lub odbudowana zostanie liczebność lokalnych populacji tego gatunku. Prowadzony będzie także monitoring raków i stanu ich siedlisk.

Przedsięwzięcie koordynował dr Witold Strużyński z Katedry Biologii Środowiska Zwierząt Instytutu Nauk o Zwierzętach SGGW, specjalista w dziedzinie ochrony raków, który od wielu lat zajmuje się tym zagadnieniem w Puszczy Kozienickiej. W akcji wzięli udział przedstawiciele Nadleśnictwa Kozienice, RDLP w Radomiu oraz Kozienickiego Parku Krajobrazowego im. prof. Ryszarda Zaręby.

Rak błotny jest gatunkiem objętym częściową ochroną. Uznawany jest za gatunek rodzimy, gdyż w Polsce występuje od XIX wieku (początkowo zamieszkiwał tereny Morza Czarnego i Kaspijskiego). Jego biologia jest podobna do raka szlachetnego. Gatunek ten ma jednak mniejsze wymagania co do czystości wody, zasiedla zbiorniki o zamulonym dnie i inne wody o podobnych warunkach. Od rodzimego raka szlachetnego odróżnia go wygląd szczypiec – rak błotny ma je dłuższe i węższe, ma też bardziej miękki i pokryty drobnymi kolcami pancerz.

Przyczyną spadku liczebności raków była niekontrolowana pod koniec XIX wieku eksploatacja dzikich populacji, która trwała przez dziesiątki lat i spowodowała sprowadzanie raków amerykańskich jako alternatywy. Te z kolei przywiozły ze sobą dżumę raczą, chorobę wywoływaną przez mikroskopijne grzyby pasożytnicze, która wraz z chemizacją rolnictwa i melioracjami zdziesiątkowała populacje rodzimych gatunków. O siedliska z rodzimymi rakami konkurują też inwazyjne gatunki obce – rak pręgowaty, rak sygnałowy i rak marmurkowy.

To nie pierwsze wsiedlenia raków na terenie Puszczy Kozienickiej. W 2020 roku raki szlachetne, które mają inne wymagania co do rodzaju i jakości wody, wpuszczono do strumienia na terenie Nadleśnictwa Zwoleń. Podobne działania prowadził także Kozienicki Park Krajobrazowy. Zadania dotyczące odbudowy populacji raka szlachetnego i błotnego w Puszczy Kozienickiej wykonywano w ramach projektu „Ochrona bioróżnorodności w mazowieckich parkach krajobrazowych” realizowanego przez Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych – Kozienicki Park Krajobrazowy ze środków RPO woj. mazowieckiego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W ramach realizacji projektu powstała wylęgarnia raków w ośrodku edukacyjnym w Augustowie, gdzie trafią dorosłe samice ze stada podstawowego w Nadleśnictwie Kozienice.

Ochrona raków wymaga współdziałania różnych środowisk, w tym naukowców, przyrodników i leśników. Działania na terenie RDLP w Radomiu są realizowane w związku z porozumieniem zawartym w grudniu 2023 roku przez Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Radomiu, Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Instytut Nauk o Zwierzętach, Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych i Mazowiecko-Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne. Dotyczy ono podejmowania wspólnych działań na rzecz aktywnej ochrony rodzimych gatunków raków i ryby różanki w wodach na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów w Radomiu, w tym w granicach Kozienickiego Parku Krajobrazowego im. prof. Ryszarda Zaręby.

Na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu znajduje się wiele siedlisk odpowiednich dla raka błotnego i szlachetnego, głównie niewielkich zbiorników wodnych i drobnych cieków, nieużytkowanych i niezbyt często penetrowanych przez ludzi. Edyta Nowicka, rzecznik prasowy RDLP w Radomiu.