Chronimy płazy

  Reintrodukcja sokoła wędrownego

Budki dla nietoperzy

   12.07.2007 r. pracownicy Zespołu Parków razem z dr Grzegorzem Lesińskim z SGGW i OTON przeprowadzili kontrolę zasiedlenia budek dla nietoperzy (rozwieszonych jesienią 2006 r.). Spośród 86 kontrolowanych budek, zajętych było 5, co daje 5,8% zasiedlenia. W zajętych budkach wykryto 12 nietoperzy należących do 2 gatunków: gacek brunatny Plecotus auritus 1 os., karlik większy Pipistrellus nathusii 11 os.Tego samego dnia, a dokładniej w nocy przeprowadzono odłowy nietoperzy w okolicy wsi Orzeszyn. W zastawione nad leśną drogą sieci wpadły:
- nocek rudy Myotis daubentonii: 2 ♂ ad., 1 ♂ juv.
- mroczek późny Eptesicus serotinus: 1 ♀ ad. (karmiąca), 1 ♂ juv.
- mopek Barbastella barbastellus: 3 ♀ ad. (karmiące), 3 ♂ ad.
Po dokonaniu pomiarów długości i wagi ciała, nietoperze wypuszczono.

	kontrola zasiedlenia budek dla nietoperzy
	W listopadzie i grudniu 2006 roku w ramach czynnej ochrony nietoperzy rozwieszono na terenie ChPK 100 budek. Budki zawieszono w młodych lasach sosnowych w których brakuje naturalnych schronień. Latem zostaną przeprowadzone pierwsze kontrole zasiedlenia. Nasze wcześniejsze doświadczenia w MPK wykazują, że stopień zasiedlenia budek przez nietoperze rośnie z czasem i dopiero po kilku latach osiąga najwyższy poziom.

Chronimy płazy

Wraz z nadejściem wiosny płazy, po przebudzeniu się z zimowego letargu, zaczynają gody. Żaby trawne wychodzą z zimowych ukryć często, kiedy jeszcze resztki śniegu leżą na ziemi. Inne gatunki do końca wiosny stopniowo przystępują do rozrodu. Płazy podejmują wędrówkę, której celem jest znalezienie dogodnego miejsca do odbycia godów. Na trasie napotykają różne przeszkody, wśród których coraz częściej pojawiają się drogi. Wiele zwierząt ginie przekraczając jezdnię. Płazy odbywają gody w wodzie, w płytkich czystych, dobrze nasłonecznionych stawach, starorzeczach, jeziorkach, rozlewiskach rzecznych. W wodzie następuje także rozwój młodego pokolenia.

   Od kilku lat na terenie Gminy Piaseczno i Chojnowskiego Parku Krajobrazowego dzieci ze Szkoły Podstawowej w Głoskowie i Klubu Sympatyków Przyrody organizują „Akcję Żaba”. Wczesną wiosną na trasie wędrówek płazów ustawiają specjalne płotki, uniemożliwiające wejście zwierzętom na jezdnię. Wzdłuż tej przeszkody są ustawione pojemniki, do których wpadają żaby. Później dzieci przenoszą je na drugą stronę drogi. Nad organizacją całej akcji sprawuje pieczę Pani Beata Zawadzka ze Szkoły Podstawowej w Głoskowie. Gmina Piaseczno wspiera finansowo całe przedsięwzięcie. W związku z Akcją Pracownicy Zarządu Mazowieckiego i Chojnowskiego Parku Krajobrazowego przeprowadzili cykl zajęć teoretycznych i praktycznych dotyczących biologii rozrodu płazów i metod ich ochrony. Pracownicy Parku sprawowali opiekę merytoryczną nad przebiegiem całej Akcji.

Dzięki zaangażowaniu wszystkich uczestników „Akcji Żaba” w ubiegłym roku udało się uratować przed rozjechaniem ok. 11 tys. płazów. Najwięcej było żab brunatnych (głównie żaba trawna) – 75%, mniej żab zielonych (10%) i ropuch szarych (5%), resztę stanowiły grzebiuszki ziemne, rzekotki drzewne i kumaki nizinne.

Reintrodukcja sokoła wędrownego

W 2003 roku po raz trzeci w Mazowieckim Parku Krajobrazowym dokonano reintrodukcji (ponownego wsiedlenia w środowisko w którym niegdyś występował) jednego z najszybszych lotników wśród ptaków – sokoła wędrownego. Przedsięwzięcie to realizowane jest w ramach ogólnopolskiego programu restytucji populacji sokoła wędrownego.

   Począwszy od lat pięćdziesiątych ub. wieku obserwuje się na obszarze całego światowego areału występowania tego gatunku katastrofalny wręcz spadek liczebności jego populacji.

Głównym powodem zaniku sokołów wędrownych było destrukcyjne działanie środków ochrony roślin z grupy chlorowanych węglowodorów, krążących z obiegiem materii w ekosystemach i kumulujących się w łańcuchach pokarmowych układów biocenotycznych których końcowymi ogniwami są m.in. ptaki drapieżne. W ich organizmach dochodziło do nadmiernego odkładania się substancji toksycznych co powodowało poważne zakłócenia w procesie rozrodczym.

W Mazowieckim Parku Krajobrazowym istnieją odpowiednie warunki siedliskowe dla osiedlania sokołów należących do ekotypu nadrzewnego (gnieżdżącego się na drzewach), który dawniej występował na Niżu Polskim. Poza populacją leśną w naszym kraju trwają też prace nad odtworzeniem populacji zasiedlających góry i miasta. Wsiedlanie sokołów odbywa się tzw. metodą oblotu. Do umieszczonej na drzewie zamkniętej platformy ze sztucznym gniazdem włożone zostały 9 czerwca trzy młode trzytygodniowe pisklęta ( 2 samczyki i samiczka). Przy pomocy specjalnej windy dostarczane im było pożywienie (kurczęta i gołębie).

  W dniu 25 czerwca otwarta została platforma i sokoły wyleciały z „gniazda”. Do czasu całkowitego usamodzielnienia się w „gnieździe” będzie wykładany pokarm. Gdy ptaki zaprzestaną z niego korzystać, oznaczać to będzie że zaczęły już same polować.

  Pisklęta sokoła wyhodowano w Stacji Badawczej Polskiego Zawiązku Łowieckiego w Czempiniu a zakupione zostały ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Łącznie w MPK reintrodukowano już 8 sokołów.

  W celu łatwiejszej identyfikacji w terenie sokoły oprócz „zwykłej” obrączki z numerem, posiadają także obrączkę w kolorze zielonym która wskazuje że są ptakami z populacji leśnej, mieszczuchom przydzielono barwę złocistą a góralom czerwoną.

   Mimo prowadzenia od kilku lat reintrodukcji w kilku rejonach Polski, leśnej populacji sokoła wędrownego, nie udało się odnaleźć gniazda zajętego (sokoły nie budują gniazd tylko zajmują stare innych ptaków np. kruków, jastrzębi) przez „dziką” parę sokołów wypuszczonych w ramach reintrodukcji a co za tym idzie stwierdzić pomyślnego wyprowadzenia młodych (sukces lęgowy). Być może sytuacja taka jest wywołana silną presją drapieżników, w tym skrzydlatych (jastrząb) i ptaków krukowatych które nękają sokoły.

   Dlatego też apelujemy do obserwatorów ptaków, o przesłanie do Zarządu Parków wszelkich informacji o zaobserwowanych sokołach wędrownych.